Mevlâna'yı anma Vuslat yıldönümü etkinliklerindeki Mevlevî Mukabelesini icra eden Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğunun Müdür Vekilliği vazifesini yürütmekteyim.
"Postnişin, Mevlevi şeyhinin oturduğu en üst makamdır. Biz de postnişin olarak Hazreti Mevlana'yı temsilen o makamı doldurmaya gayret ediyoruz. Postnişinin oturduğu postun kırmızı olması da kamilliği temsil etmektedir. Mevlana, güneşin battığı bir akşam kızıllığında vefat ettiği için post bu rengi almıştır."
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'ye (ö. 672/1273) nisbet edilen tarikat. Mevleviyye tarikatının kurucusu, mutasavvıf, âlim ve şair. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin şeyhi.
Mevlana bir Hanefi'dir. İtikatta ise Maturidiliği kendine ilham kaynağı olarak alıyordu. Yani Mevlana'nın mezhebi amelde Hanefi, itikadda ise Maturidi idi. İslam'da hak olan mezhepler arasında bir ayrım yapılmaz.
Şeyh: Mevlevi hanenin başına şeyh denirdi. Şeyh, dedeler arasından seçilirdi; yalnız şeyhliği Çelebinin tasdik etmesi gerekirdi. Dede: 1001 günlük çileyi tamamlayan dervişe denir.
İslâm âlimi, mutasavvıf ve mütefekkir Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'ye (ö. 1273) nispet edilen tarikatın adıdır. Aşk, vecd ve semaya düşkün tasavvuf yaşantısıyla Melâmet tarzı bir tasavvuf anlayışını benimseyen Mevlânâ, yaşarken bir tarikat ihdas etmemiş ve bir tekke kurmamıştır.
Moğol liderlerinin Mevlana'nın sohbetlerine katılması, Mevlana Moğol ilişkileri açısından bu hatalı kanının oluşmasına da neden olmuştur. Moğol liderlerinin bu sohbetler neticesinde Mevlana'nın ilminden etkilendiği bir gerçektir ancak Mevlana hiçbir zaman Moğollar adına çalışan bir casus olmadı.
"Bugün Mevleviliği, Sünnilik sanan Mevleviler olduğu gibi Mevlevileri, Sünni sanan Aleviler de var.
Bugün Mevlânâ'nın makamını temsil eden, dünyadaki tüm Mevlevilerin lideri ise İstanbul'da mütevazı bir yaşam süren Faruk Hemdem Çelebi. Biz de Mevlânâ'nın 22. kuşak torunlarından Faruk Hemdem Çelebi ve ablası Esin Çelebi Bayru ile bir araya geldik, Mevlânâ'yı konuştuk.
Mevlâna, “Mihrabı dost cemali olan kimse için, yüz çeşit namaz, yüz çeşit rüku ve secde vardır” der. Bu konuda Cenab-ı Hak: “Ne yana dönerseniz Allah oradadır” buyurmuştur. Resulullah da (sav): “Namaz mü'minin miracıdır.” buyurmuştur. Kulluk sadece cesetle değil, gönülle ibadet etmektir.
