Eğer yüklem, fiil kökü veya gövdesine kip, zaman, şahıs ve sayı ekleri almışsa, o yüklem çekimli eylemdir. Örneğin, “Seni çok seviyorum.” cümlesindeki yüklem “seviyorum” dur. Bu yüklem, “sev” fiil köküne şimdiki zaman eki (-iyor) ve birinci tekil şahıs eki (-um) almıştır. Dolayısıyla, bu yüklem basit çekimli eylemdir.
Bir fiilin çekimli fiil olabilmesi için kök fiil kip eki ve şahıs eki almalıdır. Bu şekilde basit çekimli bir fiil oluşmuş olur. Örnek: gör (fiil kökü) + dü (kip eki) + m (şahıs eki) gördüm çekimli fiili meydana gelir. gel (fiil kökü) + di (kip eki) + m (şahıs eki) geldim çekimli fiili meydana gelmektedir.
Fiillerin kip ve kişi eki almış şekillerine “çekimli fiil” denir. Çekimli fiilde fiil kök veya gövdesi, kip eki ve kişi (şahıs) eki olmak üzere üç unsur vardır. Gereklilik Kipi: -malı/-meli (okumalı) İstek Kipi: -a/-e (okuyalım) Dilek-Şart (Koşul) Kipi: -sa/-se (okusa) Emir Kipi: Eki yoktur.
Şahıs ekleri, çekimli fiillerde hareketi gerçekleştiren şahsı ifade eden eklerdir. Türkiye Türkçesi gramerlerinde şahıs ekleri; şahıs zamiri kökenli, iyelik kökenli ve emir kökenli şahıs ekleri olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Diğer ağızlarda olduğu gibi Çal ve yöresi ağızlarında da bu üç tip şahıs eki tespit edilmiştir.
Çekimli fiiller basit ve birleşik çekimli fiiller olarak iki ana başlıkta toplanır.
Çekimli eylem, Türkçe dilbilgisinde fiillerin çeşitli öğelerle (zaman, şahıs, sayı, kip vb.) uyumlu hale getirilerek kullanılması işlemidir. Fiiller, çeşitli eklerle çekimlenir ve cümle içinde kullanıldıkları zamana, kişiye, sayıya, kiplere ve diğer dilbilgisi unsurlarına göre değişiklik gösterebilir.
İsim çekim ekleri ise isim ve isim soylu sözcüklerin sonuna getirilerek onları diğer isimlere, edat ve fiillere bağlamakla görevli olan, cümle içinde kelimenin görevini belirleyen eklerdir. Örnek: Babası çocuğu çağırdı. Örnek: Okula gittim. Örnek: Akşam evde olacakmış.
Fiil çekim ekleri, fiilin zaman, kip, kişi ve çoğul durumlarına göre değişiklik gösteren eklerdir. Fiil çekim ekleri, bir fiilin cümlenin içindeki rolünü belirler ve anlamını daha özel hale getirir. Kip ekleri, kişi ekleri, olumsuzluk eki, soru eki ve ek-fiil çeşitleri olarak sıralanır.
Çekimli fiil, kip halindeki bir fiilin herhangi bir şahıs ekiyle ifade edilmiş halidir: Gör+dü+m (bilinen geçmiş zaman, 1. tekil şahıs)
şeyin adı olarak görev yapan sözcükler şeklinde sevgi, düşünce, ders, sınav, defter, kitap vb, gibi. cansız varlıkların, nesnelerin yaptıkları hareketlere, birer fiil ya da diğer adı ile eylemdir. anlatmak, durmak, çalışmak, dinlemek vb. gibi.
Kim
Burs kimlere verilir
Kaçın Kurasını ilk kim söyledi
Uçhisar kalesini kim fethetti
Aile hekimi antibiyotik yazabilir mi
Somer Şef'in eski eşi kim
Euro 2010'u kim kazandı
48 Altın Kelebek Ödüllerini Kimler Aldı
Erkeklerde uzun saç kimlere yakışır
2024 dünyanın en iyi futbolcusu kim
Erzincan ateşkesi kim imzaladı
Adet geciktirici hapları kimler kullanamaz
Düğünden sonra el öpmeye ilk kime gidilir
Ben arabım Arap benden değil sözü kime aittir
Aile Sağlık Merkezi kime bağlı
Pileli etek kimlere yakışır
29 Ekim 100 yıl mı
Süper Lig'in en değerli futbolcusu kim
Ender çikolata kime ait
2 ev yöneticisi kim
29 ekim anıtkabir kaça kadar açık
Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi başhekimi kim
Masör kimlere masaj yapar
Anesteziyi Kim Buldu
Laz Ziya'yı kim öldürttü
Nascita markası kime ait
4.1 C kimleri kapsıyor
Boy geni kimden geçer
Grup 84 kimler
BMC'nin sahipleri kim
Sigorta acentesi kim
Tekzen'in sahibi kim
Aşk-ı Memnu Elif'i kim seslendiriyor
4 Büyük evliya kimlerdir
Anadolu selçuklu devleti ni kim kurdu
Kavacık mahallesi muhtarı kim oldu
Süper Lig'de kim 1. sırada
Ilk bilim adamları kimlerdir
Aldi Market kime ait
Yeşilçam'ın en güzel kadını kim seçildi
Aycan Yanaç kimle sevgili